Elektirik kesintisi sonrasında servisleri durmuş ve database yapısı zarar görmüş bir Exchange Server ile karşı karşıya kalmak bir çok IT çalışanının korkulu rüyasıdır. Şirket çalışanlarının bu tarzda yarım saatlik bir kesintiyle karşılaşmaları sonrasında sanırım susmayan birkaç telefona sahip olmanız hiç de zor değil. Böyle bir durumda ilk olarak yapılmasını önerdiğim, yapınızı çalışır hale getirip sonrasında bozuk database’iniz için düşünmek şeklindedir. Exchange Server 2003 SP2 ile beraber gelen Dial-Tone Restore özelliğini kullanarak artık restore işlemlerini çok daha basit şekilde, kısa zamanda ve yönetilebilirliği üst seviyede gerçekleştirebiliyoruz.
Bu makalemde dial-tone restore işlemini bir örnek ile açıklayacağım. Senaryomda kullandığım client istemcinin varolan maillerini, mail sunucusunun database’inin bozulması ile kaybedip sonrasında ntbackup.exe’yi kullanarak daha önce oluşturduğumuz recovery storage’a restore edeceğiz. Son adımda ise eşzamanlı çalışan iki database’i birbirine merge ederek işlemleri tamamlayacağız.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Recovery Storage Group (RSG) Storage Group’a çok benzesede kabiliyetleri ile tamamen farklılıklar göstermektedir. Bu kabiliyetleri ve farklılıkları listeleyelim,
· MAPI hariç tüm protokoller kapalıdır. Yani RSG içerisindeki bir mailbox store’u kullanarak mail alıp vermek mümkün değildir.
· Exmerge.exe aracını kullanarak mailboxları .pst’lere aktarmanız mümkündür.
· System ve mailbox management kuralları RSG’ye etki etmez.
· Online maintenance ve defragmentasyon işlemlerini RSG’ içerisinde bulunan bir database’de gerçekleştirilemez.
· RSG içerisinde yer alan database’i manuel mount etmeniz gerekir. Otomatik olarak mount olmaz.
· RSG’nin database’ini yada olması gereken path’ini farklı bir lokasyona taşıyamazsınız, tanımlayamazsınız.
· Sadece mailbox store geri yükleme işlemleri için RSG kullanabilirsiniz. Public folder için bu yapı desteklenmez.
· Ntbackup.exe ile yapacağınız restore işlemi esnasında data otomatik olarak RSG’ye geri yüklenir.
· Birden fazla database’i RSG’ye restore edecekseniz, bu database’lerin aynı storage group içerisinde yer alması gerekir.
· Bir bilgisayarda sadece bir tane RSG bulunabilir.
· İki node’lu exchange cluster yapısı içerisinde bir tane RSG bulunabilir. İkiden fazla node bulunduran yapılarda her Exchange virtual server kendi RSG’sine sahip olabilir.
Bu bilgileri de verdikten sonra, elimizde Exchange store yedeğinin de olduğunu düşünerek, senaryomuza geçebiliriz.
1. Tüm işlemlerden önce Emre Aydin isimli client istemcide Test 1 isimli bir tane mail mevcut.
Şekil-1
2. Varolan database’e ait priv.edb ve priv.stm dosyalarını (daha önce ntbackup.exe ile store yedeğinin alındığını düşünüyorum) sileceğim bu şekilde database’imiz zarar görmüş olacak.
Şekil-2
3. Silme işleminden sonra ESM üzerindeki mailbox store’a kliklediğimizde dismount olduğunu görebiliriz ve mount etmek istediğimizde boş bir database oluşturacağına dair kısa bir uyarı mesajı karşımıza gelecektir. Bu uyarı mesajını kabul ettiğimiz noktada ise tamamen boş bir database ve boş mailbox’ların sahibi olacağız ve mail sunucumuz tekrar mail alıp gönderme işlemlerini yapabilir duruma gelecek. Tabi tamamen yeni ve bomboş bir database’i kullanarak.
Şekil-3
Yapıyı çalışır hale getirdik. Bir sonraki adımımız ise eski mailleri yeni oluşturduğumuz database üzerine çekebilmek olmalıdır. Aşağıdaki adımlar ile devam edelim.
4. Emre Aydin isimli istemcide Test 2 isimli bir mail’i oluşturalım. Bu şekilde database’in sorun çıkartmasından önce Test 1 isimli bir mail, boş database’e geçilmesinden sonra Test 2 isimli bir mailin tüm işlemler sonunda Emre Aydin isimli mailbox’da yer almasını beklemek durumundayız.
Şekil-4
5. ESM > First Administrative Group > Server adı > Sağ klik > New > Recovery Storage Group’a klikleyelim.
6. ESM > First Administrative Group > Recovery Storage Group > Sağ klik > Add Database to Recover’e klikleyelim ve kurtarmak istediğimiz database’i önümüze gelecek olan listeden seçerek default gelen path’leri de değiştirmeden tüm pencerelerden OK diyerek çıkalım.
Şekil-5
7. Daha öncesinde ntbackup.exe ile aldığımız store yedeğini restore edelim. Bunun için ntbackup.exe’yi çalıştıralım ve listeden Log Files ile Mailbox Store kutucuklarını işaretleyerek Start Restore’a klikleyelim.
Şekil-6
8. Karşımıza gelecek pencerede Restore to satırına restore edilecek sunucu adını, hemen alt satırda yer alan Temporary location for log and patch files alanına ise c:\ yazalım.
9. Last Restore Set ve Mount Database After Restore kutucuklarını işaretleyelim ve OK diyerek işlemi bitirelim.
Şekil-7
10. Ntbackup.exe otomatik olarak RSG’ye restore işlemini gerçekleştirecektir. Son durumda karşımıza gelecek pencere şekil-8’deki gibi olmalı. Kurtarmak istediğimiz mailbox’ları CTRL’ye basılı tutarak seçelim ve sonrasında sağ klikleyip açılan pencerede Exchange Task’ı seçelim.
Şekil-8
11. Available Tasks penceresinde Recover Mailbox Data’yı seçip Next’e klikleyelim. Recover Mailbox Data penceresinde ilgili destination store’u seçip Next ile devam edelim.
12. Gelecek üçüncü pencerede Merge Data’yı seçelim. Bu şekilde eski mailleri kullanıcının şu andaki yeni mailbox’ında birleştirecektir. İkinci seçenek olan Copy Data seçilirse eski mailleri kullanıcının yeni mailbox’ı içerisinde Recovered Data Folder isimli bir klasör altında biriktirecektir.
Şekil-9
13. Task Schedule penceresinde dilerseniz işlemin çalışmasını ileriki bir tarihe zamanlayabilirsiniz. Biz Next diyerek devam edelim ve işlemi başlatalım.
Şekil-10
Bu işlemlerden sonra artık eski ve yeni mailleri kullanıcının mailbox’ında görüntülemeye başlayabiliriz.
Şekil-11
Eski yedeğimiz var ama restore edemiyoruz, yada restore edeceğiz ama yeni mailbox’ımda yeni gelen mailler var, ne olacak? İşte bu soruların cevabını Dial-Tone Restore ile verebiliyoruz. Kullanımı kolay, hayat kurtarıcı bir araç.
Bu konuyla ilgili sorularınızı alt kısımda bulunan yorumlar alanını kullanarak sorabilirsiniz.
Referanslar
How to use Recovery Storage Groups in Exchange Server 2003
Considerations and best practices when resetting an Exchange mailbox database
Using Recovery Storage Groups in Exchange Server 2003